Schoonmaak achter gesloten deuren: Mesdag en Asito pionieren met dagbesteding
Hoe bereid je je voor op een leven in vrijheid in een gesloten kliniek? Bij forensisch-psychiatrisch centrum Mesdag in Groningen ligt het antwoord op een onverwachte plek: bij de schoonmaak. In deze kleine, afgesloten samenleving is schoonmaken onderdeel van de dagbesteding van patiënten. Samen met Asito krijgen patiënten structuur, succeservaringen en zelfs hun eerste diploma ooit.
"Ik vergeet altijd dat ik eigenlijk bij Asito werk," zegt Helena Steensma met een glimlach. Op papier is ze leidinggevende bij Asito, maar op de werkvloer is ze vooral collega van Mesdag. "We zijn hier gewoon één team." En dat is bijzonder. Want waar in een streng beveiligde omgeving patiënt en schoonmaak normaal gescheiden zijn, blijkt het bij Mesdag een sleutel tot succes.
Waar een kar en een dweil het begin werden van dagbesteding
Wouter Diephuis, teamleider en al 25 jaar werkzaam bij Mesdag, zag mogelijkheden. “We zagen dat patiënten hier meer uitdaging konden gebruiken. En omdat het schoonmaakwerker al was dachten we: hoe mooi zou het zijn als ze daar ook een rol in krijgen, in hun eigen leefomgeving?”
Samen met Sjouke Noordenbos, teamleider dagbesteding, en met collega's van Asito werd gekeken hoe dit vorm kon krijgen. "Het was in het begin ook wat heilige huisjes omver schoppen," vertelt Wouter. “Alles was hier ingericht op veiligheid en controle. Dat is logisch in zo’n omgeving, maar het betekent ook dat je soms bewust ruimte moet maken voor iets nieuws.”
Die mogelijkheden werden vastgelegd in het schoonmaakcontract. Vanaf dat moment was schoonmaak niet langer alleen een ondersteunende dienst, maar onderdeel van de dagbesteding.
De waarde van een gewone werkdag
"Het eindproduct vind ik niet zo belangrijk," zegt Sjouke. "Het klinkt misschien raar, maar als het een keer wat minder schoon is, vind ik dat niet erg."
"Dat de patiënt iets leert, dat hij ’s morgens op tijd komt, dat hij zich bewust is van zijn taken. Dát vind ik het allerbelangrijkste."
Wouter vult aan: "Schoonmaak is een middel waarmee je de behandeling vormgeeft. Je hebt iets om handen en voer voor gesprek. Het geeft de patiënt gelegenheid om iets over zichzelf te vertellen, om te oefenen. En dat kan hier gelukkig in een veilige omgeving."
De rol van de schoonmaakbegeleiders gaat verder. Helena volgde speciaal een zorgopleiding om de taal van de behandeling te spreken. Ze kan nu rapporteren over gedrag en ontwikkeling van patiënten in hun dossier. "Op het moment dat ik een patiënt hoor zeggen: ‘ik verheug me alweer op volgende week’, dan denk ik: kijk, dit gaat de goede kant op. Hij is gemotiveerd en daar past zijn gedrag zich ook op aan."
De kans op een eerste diploma
Wat voor de buitenwereld klein lijkt, is voor veel patiënten een mijlpaal. "Het is vaak de eerste keer dat ze überhaupt een diploma krijgen," vertelt Wouter. Patiënten kunnen binnen de schoonmaak een basisvakdiploma halen, hetzelfde certificaat dat ook Asito-medewerkers en alle andere professionals in de branche behalen.
"We besteden daar veel aandacht aan," zegt Sjouke. "We zitten met elkaar in het bedrijfsrestaurant en er is gebak bij. Dat is een succeservaring. Wat voor ons vanzelfsprekend is, is voor hen niet vanzelfsprekend. In het zonnetje gezet worden, dat kennen onze patiënten vaak helemaal niet."
Het succes waar niemand over schrijft
"Onze succesverhalen lees je bijna nooit in de krant," zegt Sjouke. " We moeten leren om met elkaar van het succes te genieten."
Wouter sluit af: "Ik zie geen patiënten, maar collega’s als trotse medewerkers. Trots dat je hier kunt en mag werken. Het is een bijzondere werkomgeving en de bijdrage die dagbesteding kan leveren aan het herstel van patiënten is waardevol."
Meer weten over schoonmaak in de zorg?
Neem contact op met Sebastiaan, sales consultant bij Asito.
